• A norma, elaborada por Dereitos Sociais e Consumo, tamén elimina a bolería industrial e as bebidas enerxéticas, limita os precociñados e as frituras, e fomenta os alimentos sostibles e de tempada, así como a produción local agrícola e gandeira.
• Con este real decreto garantirase o dereito a unha alimentación nutritiva e variada para todos os nenos e nenas, independentemente do nivel de renda das súas familias, e en base ás recomendacións sanitarias de organismos científicos como a AESAN ou a OMS.
• Ademais, o Consello de Ministros aprobou este martes unha partida de 200 millóns de euros que o Ministerio que dirixe Bustinduy repartirá ás comunidades autónomas para financiar programas de protección á familia e atención á pobreza infantil.

Madrid, 15 de abril de 2025.- O Consello de Ministros aprobou este martes o Real Decreto de Comedores Escolares Saudables e Sostibles, un texto presentado por Pablo Bustinduy e elaborado polo Ministerio que dirixe (Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030) con outros catro ministerios como coproponentes (Educación, Formación Profesional e Deportes; Agricultura, Pesca e Alimentación; Sanidade; e Xuventude e Infancia). Segundo destacou Bustinduy na rolda de prensa celebrada no Palacio da Moncloa tras o Consello de Ministros, esta nova normativa vai garantir que se sirvan cinco comidas saudables á semana en todos os centros escolares. Isto é: centros públicos, concertados e privados que imparten educación infantil (2º ciclo), educación primaria, educación especial, educación secundaria obrigatoria, bacharelato ou ciclos de formación profesional de grao básico ou medio.

Deste xeito, explicou o ministro, o real decreto vai asegurar que todos os nenos, nenas e adolescentes do noso país teñan acceso cada día a unha alimentación sa, nutritiva e variada nos comedores escolares, con independencia do nivel de renda das súas familias. Este último punto é importante, subliñou Bustinduy, xa que, segundo dixo, o comedor escolar é unha ferramenta fundamental para reducir a desigualdade e garantir o dereito de todos os nenos e nenas a unha alimentación de calidade, así como para que adquiran hábitos nutricionais saudables para o resto da súa vida.

Sobre esta cuestión, o ministro lembrou un dos datos que arroxou o último estudo Aladino: a metade do alumnado (un 46,7% entre os de 6 e 9 anos) que pertence a familias con ingresos inferiores a 18.000 euros ao ano ten exceso de peso infantil, debido a que, tal e como indicaba este mesmo estudo, non poden permitirse consumir máis alimentos frescos como froitas e verduras, nin realizar almorzos completos. Este decreto, polo tanto, terá como obxectivo que os comedores escolares aseguren que o alumnado acceda en igualdade de condicións á comida saudable.

Froita e verdura a diario, produción local e máis peixe e legumes
O real decreto indica que todos os centros escolares con comedor deben garantir ao alumnado un consumo diario de froita e verdura fresca, especificando que polo menos o 45% da froita e hortalizas que se sirvan sexan de tempada, para fomentar modelos de comedores máis saudables e máis sostibles e, ao mesmo tempo, para reforzar a produción local. Esta é unha tarefa salientable, asegurou o ministro Bustinduy, porque suporá un beneficio para os agricultores e gandeiros españois nun contexto difícil como o actual debido á guerra arancelaria internacional iniciada polos Estados Unidos.

O ministro explicou, ademais, que xa se probaron os beneficios desta proposta en diversas experiencias que xa están en marcha con gran éxito en diferentes lugares do país, como o proxecto Ecocomedores en Illas Canarias ou o proxecto Horta Cuina na Comunidade Valenciana. Bustinduy puido coñecer de primeira man estes proxectos nestes últimos meses visitando algúns dos comedores escolares que forman parte destas iniciativas. Nesta liña, o ministro fixo fincapé tamén en que a norma indica que polo menos dous pratos ao mes ou o 5% do gasto se destine á produción ecolóxica.

Así mesmo, Bustinduy puxo o foco en que o real decreto garante un maior consumo de peixe, legumes e cereais integrais nos comedores escolares. Para iso, a norma fixa unhas racións semanais en base ás recomendacións de organismos científicos e sanitarios como a AESAN (Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición) ou a OMS (Organización Mundial da Saúde). Con esta base, a norma establece servir entre unha e tres racións de peixe á semana, unha frecuencia que suporá un incremento notable do consumo de peixe a nivel nacional xa que, segundo estimacións de Consumo, hai 1.200 comedores escolares en España nos que nunca se serve peixe (partindo dos datos do informe de resultados do Plan Nacional de Control Oficial da Cadea Alimentaria 2021-2025).

Do mesmo xeito, promóvese o consumo de legumes debido ao seu alto valor nutricional e aos beneficios para a saúde que leva aparellados, incentivando a súa presenza nos menús, xa sexa no primeiro ou segundo prato ou como guarnición. Na actualidade, segundo os datos ofrecidos polas propias comunidades autónomas, ata o 14% dos centros escolares incumpría a recomendación de servir legumes polo menos unha vez á semana. No caso dos cereais, o real decreto estipula que semanalmente se ofreza polo menos unha ración de arroz ou pasta integral, ademais de varias de pan integral.

Eliminación de bebidas azucradas, enerxéticas e bolería industrial

• Outro punto destacado do real decreto, mencionou Bustinduy, é que non se vai permitir servir bebidas azucradas nas comidas dos centros escolares, nin tampouco vendelas nas máquinas vending ou nas cafeterías destes centros. Nesta liña, tamén se van eliminar as bebidas enerxéticas e os alimentos azucrados (a chamada bolería industrial) que se comercializan nestas máquinas e cafeterías. En concreto, non se poderán vender produtos que superen un contido máximo de 5 gramos de azucres por porción envasada e que incumpran os criterios recomendados por organismos como a OMS sobre os límites para a inxestión de graxas, azucres e sal:
• O valor enerxético por porción envasada non debe superar as 200 quilocalorías. Isto relaciónase coa recomendación de repartir a enerxía necesaria ao longo do día: o 25% no almorzo (ou ben o 15% se é un almorzo lixeiro e se complementa cun 10% no tentempié), o 35% na comida do mediodía, o 10% na merenda e o 30% restante na cea. Por iso, e considerando que o alumnado de 4 a 16 anos ten unhas necesidades enerxéticas de 2.000 quilocalorías diarias, a oferta de media mañá e merenda non debe proporcionar máis do 10% do total da enerxía diaria; é dicir, 200 quilocalorías como máximo.
• As quilocalorías procedentes da graxa non poden superar o 35%. Isto tradúcese en que o contido máximo de graxas será de 7,8 gramos para unha porción que non supere as 200 quilocalorías.
• No caso das graxas saturadas, as quilocalorías con esta procedencia non poden superar o 10%. É dicir, deben ter un máximo de 2,2 gramos de graxas saturadas para unha porción limitada a 200 quilocalorías.
• Para os azucres engadidos ou libres, o mesmo porcentaxe: o 10% como máximo das quilocalorías con esta procedencia, o que supón un máximo de 5 gramos de azucres engadidos para unha porción de 200 quilocalorías.
• E no que respecta ao sal, o máximo debe ser 0,5 gramos (0,2 gramos de sodio) para a mencionada porción de 200 quilocalorías.
• Na actualidade, tal e como detallou o informe mencionado do Plan Nacional de Control Oficial da Cadea Alimentaria, case o 70% das máquinas vending dos centros escolares incumpre os criterios nutricionais recomendados, mentres que entre as cafeterías destes centros o incumprimento é aínda maior, afectando ao 74% das mesmas.

Límite de pratos precociñados e frituras
O ministro Bustinduy tamén salientou que este real decreto vai limitar os pratos precociñados a só unha ración ao mes. Isto significa que comidas como pizzas, empanadillas ou frituras precociñadas só se poderán servir unha vez ao mes como máximo. Pola súa banda, as frituras que se elaboren no día (que non procedan de produtos precociñados) poderán servirse unha vez á semana como máximo, indicándose que para elaboralas se empregue preferentemente aceite de oliva ou aceite de xirasol alto oleico.

Plan Estratéxico Nacional para a Redución da Obesidade Infantil 2022-2030
A norma aprobada hoxe leva por título «Real decreto polo que se establecen normas de desenvolvemento da lei 17/2011, do 5 de xullo, de seguridade alimentaria, para o fomento dunha alimentación saudable e sostible en centros educativos» e desenvolve a Lei de Seguridade Alimentaria e Nutrición de 2011, concretamente o artigo 40 no que se fai mención expresa ás medidas especiais dirixidas ao ámbito escolar. Así mesmo, este real decreto tamén permite avanzar no cumprimento do Plan Estratéxico Nacional para a Redución da Obesidade Infantil 2022-2030, presentado por Pedro Sánchez, presidente do Goberno de España, xunto a Pau Gasol, creador da Gasol Foundation; María Neira, directora de Saúde Pública da OMS; e Ernesto Gasco, Alto Comisionado para a Loita contra a Pobreza Infantil. Este plan establece a necesidade de “desenvolver regulación nacional que estableza criterios para que a oferta alimentaria dos centros escolares (comedores escolares, menús infantís, máquinas expendedoras e cantinas), sanitarios e deportivos destinados ao público infantil sexa saudable, de calidade nutricional e sostible”.

200 millóns de euros para atender ás familias e á pobreza infantil
Ademais, este martes o Consello de Ministros aprobou outra proposta de Pablo Bustinduy: o reparto de 200 millóns de euros (198,7 millóns €) entre as comunidades autónomas para reforzar as políticas de protección á familia e de atención á pobreza infantil, así como para reforzar os servizos sociais. Dentro desta partida, e en consonancia cos obxectivos do Real Decreto de Comedores Saudables e Sostibles, destinaranse 65 millóns de euros a proxectos de intervención social e a prestacións para familias en risco de pobreza. Con este diñeiro financiaranse iniciativas que melloren a situación de vulnerabilidade destes fogares, cubrindo necesidades básicas como a alimentación, a hixiene ou a roupa. Tamén para financiar bolsas de comedores escolares, de compra de material escolar e axudas para pagar o alugueiro.